dinsdag 4 december 2012

23 x 007


Naar aanleiding van de première van Skyfall hebben Pitt en ik onlangs alle Bondfilms herkeken. Het kost je een slordige vijfenveertig uur van je leven, en halverwege de jaren tachtig ben je echt wel toe aan een martini of wat, maar het resultaat mag er wezen: een gefundeerde, volstrekt objectieve, niet te betwisten ranglijst met daarin het beste — en het slechtste — uit vijftig jaar James Bond.

Correspondentie met de jury is alleen mogelijk tijdens een potje baccarat in een vijfsterrenhotel op de Bahama's.

***

1. From Russia with Love (1963)


Bond zoals Bond bedoeld is: een duistere, sjieke spionagethriller. From Russia with Love heeft alle klassieke ingrediënten (vrouwen, gadgets, stunts, SPECTRE), maar vliegt nergens uit de bocht. Lotte Lenya blijft onvergetelijk als de Russische ex-kolonel met giftige messen in haar hakken. Ook de vechtscène tussen Sean Connery en Robert Shaw aan boord van de Oriënt-Express is eenentwintig films later nog altijd niet overtroffen.

2. Skyfall (2012)


De eerste Daniel Craig-film waarin alles klopt. De openingsscène ontaardt in een gevecht op het dak van een trein, Adele zet in en op dat moment besef je: ze hebben 't weer in de vingers. Verbale steekspelletjes met Q, terrariums met hongerige komodovaranen: het voelt allemaal vertrouwd en fris tegelijk. Judi Dench speelt voor de laatste keer M en krijgt een meer dan waardig afscheid.

3. Dr. No (1962)


Wie een definitie wil van cool and smooth, kijke Bonds introductiescène in Dr. No. Zal nooit ofte nimmer overtroffen worden. Sean Connery is zó stijlvol is dat hij weigert flessen Dom Pérignon '55 op andermans hoofd stuk te slaan, zelfs al prefereert hij de '53.

4. Thunderball (1965)


Bond mept een rouwende "weduwe" neer en ontsnapt met een jetpack. Blofeld elektrocuteert een falend SPECTRE-lid met een druk op de knop, waarna het lijk met stoel en al wegzakt in de vloer. Thunderball neigt naar camp, maar dan wel in de beste zin des woords. Zelfs de onderwatergevechten met harpoengeweren roepen nostalgische gevoelens op. 

5. On Her Majesty's Secret Service (1969)


Blofeld verschanst zich in de Zwitserse Alpen en Bond gaat hem al skiënd te lijf. George Lazenby heeft de ondankbare taak Sean Connery te doen vergeten en schiet natuurlijk tekort. Diana Rigg daarentegen is de beste Bondgirl ooit. Haar fatalistische gedrag maakt haar intrigerender én sexyer dan al die andere dozen bij elkaar. Het tragische einde van de enige Mrs. Bond is daadwerkelijk ontroerend — een unicum voor een Bondfilm. 

6. Live and Let Die (1973)


Voodoorituelen. Bondgirls met tarotkaarten. Baron Samedi als schurk. Een titelsong van Paul McCartney. Bond die op krokodillenleren schoenen aan alligators moet ontsnappen. Zo veel gaafheid in één film doet zelfs het gemis van Sean Connery vergeten. Zonder meer mijn favoriete Roger Moore.

7. The Living Daylights (1987)


Timothy Daltons realistische, meer menselijke 007 is een verademing na de lach-of-ik-schiet-benadering van de late Roger Moore-films. De nieuwe aanpak levert een solide avonturenfilm op die allerminst gedateerd aandoet. In de nadagen van de Koude Oorlog gaat Bond samen met een lieftallige celliste op jacht naar een corrupte Sovjetgeneraal. Jeroen Krabbé geeft de snoodaard een onvervalst Hollands accent mee.

8. Goldfinger (1964)


Vaak lyrisch besproken in andere lijstjes, maar zelf kan ik nooit ontzettend enthousiast raken van Goldfinger. Met een naam als "Pussy Galore" kom je zelfs in een Bondfilm niet weg, en de overval op Fort Knox lijkt direct uit een stripboek te komen. De achtste plek is dan ook volledig te danken aan de titelsong. De lat lag na dit nummer zó hoog dat alleen Shirley Bassey zelf 'm ooit nog heeft gehaald.

9. Tomorrow Never Dies (1997)


Pierce Brosnan neemt het op tegen een mediatycoon die voor een paar goede krantenkoppen China en de U.K. op voet van oorlog brengt. Leek altijd wat overdreven, maar na het News of the World-schandaal weer verrassend actueel. Zowel een fijne Bondfilm als een prachtige satire op de hijgerige nieuwsindustrie. Michelle Yeoh is verre van hulpeloos als Bonds Chinese collega en spat van het scherm.

10. Diamonds Are Forever (1971)


Misschien niet het meest inspirerende optreden van Sean Connery als Bond, maar toch: hij wandelt mooi maar even over de Amsterdamse grachtengordel. Daarna volgt een hoop meligheid met Blofeld-klonen in Las Vegas. Diamonds Are Forever is vooral de film van twee dynamische duo's: de droogkloterige moordenaars Mr. Wint en Mr. Kidd en de legendarische Bambi en Thumper.

11. GoldenEye (1995)


De eerste film van Pierce Brosnan is lang niet zo fantastisch als ik me herinnerde. Sean Bean lijkt zelf ook niet te snappen waarom hij Londen wil vernietigen met een elektromagnetische puls, en Bondgirl Izabella Scorupco ben je vergeten zodra de aftiteling loopt. Gelukkig zijn sommige dingen onverwoestbaar: de dodelijke dijen van Famke Janssen, die haar bedpartners al krijsend naar een andere wereld helpt, blijven onverminderd indrukwekkend.

12. Casino Royale (2006)


Bond is vernieuwd, en dat pakt niet op alle fronten goed uit. Zo krijgen we een hoop schokkerige, quasi-realistische actie à la Bourne voorgeschoteld. Daniel Craig is een wat lompe, hoekige Bond en overtuigt niet direct. Aan de andere kant is Mads Mikkelsen een ijzingwekkende Le Chiffre, zet Eva Green een fijne Bondgirl neer en spelen de beste scènes zich af aan de pokertafel. Half om half dus.

13. Licence to Kill (1989)


Eerder een dertien-in-dozijn wraakepos uit de jaren tachtig dan een Bondfilm. Drugsbaas Franz Sanchez neemt wraak op Felix Leiter en zijn vrouw, waarna 007 op zijn beurt ontslag neemt om wraak te nemen op Sanchez. De leukste scènes in de film zijn voor Desmond Llewelyn, die alle grimmigheid relativeert met klassieke gadgets en vaderlijke bemoeienis. 

14. The World Is Not Enough (1999)


De complexe plot en aanstellerige actiescènes maken van Pierce Brosnans derde geen onverdeeld genoegen. Denise Richards doet alsof ze een kernfysicus is, wat enigszins lastig is als je de uitstraling hebt van een paspop en atoombommen ontmantelt in je hotpants. Gelukkig is daar Sophie Marceau, de eerste échte vrouwelijke schurk. Zelden iemand zo sensueel een wurgstoel zien bedienen.

15. For Your Eyes Only (1981)


Na de extravagantie van Moonraker keert James Bond terug op aarde. Prettige Europese locaties (Spanje, Griekenland en Italië), een ouderwetse achtervolging op ski's en een gesprek tussen Margaret Thatcher en een papegaai maken van For Your Eyes Only een prima film. En met prima bedoel ik: aardig, maar niet bijzonder memorabel.

16. The Spy Who Loved Me (1977)


Dit had zomaar Roger Moores beste film kunnen worden, ware het niet dat hij Barbara Bach tegenover zich vond als zijn Russische evenknie. De producenten waren kennelijk vergeten dat deze Bondgirl ook nog dingen moest zeggen. Niet gehinderd door enig acteervermogen weet zij zelfs Jaws, een spectaculaire onderwaterbasis én een hilarische parachutestunt te doen verbleken.

17. A View to a Kill (1985)


Oké, Roger Moore is te oud. Véél te oud. Onsmakelijk oud, zelfs. Maar verder is A View to a Kill stiekem best genietbaar. Christopher Walken en Grace Jones vormen een prettig gestoord koppel als geblondeerd nazi-experiment en stijlicoon from hell. Met knokpartijen op de Eiffeltoren en de Golden Gate Bridge kan Bond weer een paar iconische monumenten van zijn lijstje schrappen.

18. Moonraker (1979)


Bond goes Star Wars. Lang niet zo erg als wel eens wordt beweerd. De vechtscène in vrije val voor de openingstitels is één van de beste in de serie, en de oneliner waarmee Roger Moore slechterik Michael Lonsdale de ruimte in slingert blijft een juweeltje. Het grootste probleem van deze film: het middenstuk is te saai voor woorden.

19. Quantum of Solace (2008)


Het gaat de schurk uiteindelijk om ... geheime watervoorraden in Bolivia? Wat is er in vredesnaam mis met de wereldheerschappij? Humorloze en teleurstellende nageboorte van Casino Royale. Jack White en Alicia Keys verdienen een enkeltje Atacama-woestijn voor hun afschuwelijke gekrijs tijdens de openingstitels.

20. Die Another Day (2002)


De opening in Noord-Korea is veelbelovend, maar daarna zakt de boel in elkaar als een ijshotel dat wordt beschoten met een ruimtelaser. Aziaten laten zich middels gentherapie omvormen tot kakkineuze Britten, de Aston Martin is uitgerust met een onzichtbaarheidsknop en Bond ontsnapt al parasailend aan een pixelige CGI-vloedgolf. Pierce Brosnan had een betere afsluiter verdiend.

21. You Only Live Twice (1967)


Ninja's die een raketbasis aanvallen? Bond die zich om mysterieuze redenen als Japanner moet laten schminken en vervolgens trouwt met een dame genaamd Kissy Suzuki? Ook Sean Connery heeft zo zijn mindere momenten. Afzetten zodra Nancy Sinatra heeft gezongen.

22. Octopussy (1983)


De onbegrijpelijke plot lijkt lang te draaien om een Fabergé-ei, maar godzijdank komt er op het laatste moment nog een Russische generaal met een atoombom op de proppen. Helaas is het dan al te laat om de film nog te redden van de overdaad aan camp. Absoluut dieptepunt: Roger Moore als clown. Sean Connery zou zich omdraaien in zijn Aston Martin.

23. The Man with the Golden Gun (1974)


Het is kazigheid troef in Roger Moores tweede film. Dwergen, kungfu'ende schoolmeisjes, vliegende auto's: het gemiddelde rariteitenkabinet is er niets bij. Christopher Lee wordt zelfs opgezadeld met drie tepels. Britt Eklund is de meest wezenloze Bondgirl ooit en zet graag met haar kont dodelijke zonne-installaties aan. Gehuld in bikini, natuurlijk. Dat dan weer wel.

Geen opmerkingen: