Filmdagboek (23)

Nosferatu, eine Symphonie des Grauens (F.W. Murnau, 1922)

●●●●○

Hoewel ik meestal niet met stomme films dweep, maak ik voor Nosferatu graag een uitzondering. De plot is ontleend aan Bram Stokers Dracula, maar de vampier, Graaf Orlok, is eerder het duivelse monster uit de Oost-Europese folklore. Max Schreck speelt hem als een vervloekt bovennatuurlijk wezen dat nauwelijks nog menselijk te noemen is. Nosferatu is niet eng in de moderne zin des woords; er zijn geen goedkope schrikeffecten. Toch is de film beklemmend, met name door de hypnotiserende beelden. De ijzingwekkende schaduw op de muur, de vampier die oprijst uit zijn doodskist: het zijn taferelen uit een nachtmerrie.

Bram Stoker's Dracula (Francis Ford Coppola, 1992)

●●●○○

Francis Ford Coppola trekt de hele filmische trukendoos open voor zijn versie van Dracula: weelderige kostuums, theatraal acteerwerk, iris outs, superimposities en een lading verwijzingen naar andere films. De film wordt zo zelf een soort vampier die parasiteert op zijn voorgangers. Fascinerend, maar helaas schaadt de overdaad in dit geval. De personages verdrinken hopeloos in het concept, en de subtiele erotiek van Stokers roman wordt er door Coppola zo dik opgesmeerd dat de boel soms lachwekkend pornografisch wordt. Wel eens vrouwen gezien die al kronkelend en kreunend een bloedtransfusie ondergaan, bij voorkeur half ontkleed? Ik ook niet.

Interview with the Vampire (Neil Jordan, 1994)

●●●●○

Ik heb Interview with the Vampire inmiddels zo vaak gezien dat ik de film nauwelijks meer 'voel' — alles is vanzelfsprekend, niet langer schokkend en nieuw. Toen ik de film voor het eerst zag, op mijn zestiende, was ik ziek en trok het verhaal van Louis, Lestat en Claudia aan me voorbij als een koortsdroom. Zo bedwelmend als die eerste keer is het nooit meer geweest, maar telkens als ik de openingsbeelden van nachtelijk San Francisco zie en Elliot Goldenthals 'Libera Me' hoor, schiet er toch weer een koude rilling langs mijn ruggengraat. De vervreemding van de vampier was — en ís — mijn eigen vervreemding.

[Anne Rice is trouwens een neurotische flapuit als het op haar eigen werk aankomt, dus wie een aardig kijkje achter de schermen van zo'n boekverfilming wil moet vooral dit lezen.]